الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
26
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
على ( شيخ صدوق ) مرقوم داشته است . التفسير ؛ النكاح ؛ مناسك ؛ الحج ؛ قرب الاسناد ؛ التمييز ؛ الطب ؛ المواريث ؛ الحج كه ناتمام مانده و النوادر . مؤلف گويد : پيش از اين سخنى از كتاب الامامة و التبصرة من الحيرة به ميان آمده ، اما رسالهاى كه براى فرزندش نوشته است به گمان من همان رسالهء فقه رضوى است كه اينك شهرت دارد ، زيرا رسالهء مزبور به سبك فقه رضوى تأليف شده است و علت اشتباه آن است كه هنگامى كه دانستند مؤلف اين كتاب على بن موسى است تصور كردند كه مراد از على بن موسى ، حضرت رضا عليه السّلام است به همين مناسبت كتاب را از آثار حضرتش معرفى كردند و توجهى به اين موضوع نداشتند كه معمولا حذف برخى از اسامى نسب ، شايع است « * » . و رسالهء على بن بابويه كه براى فرزندش تهيه كرده است ، رسالهاى است كه شيخ صدوق در كتاب من لا يحضره الفقيه و ديگر آثارش از آن نقل مىنمايد و چنين مىگويد : « پدرم در رسالهاى كه براى من مرقوم داشته است » ، ليكن استاد استناد ما در آغاز بحار آنجا كه به شمارش كتابهاى اماميه پرداخته مىنويسد : كتاب فقه رضوى « * * » . . . مؤلف گويد : نام و نسب و شرح احوال ابن بابويه در كتابهاى رجال اصحاب ما مفصلا آورده شده است و ما كه از او در اين كتاب نام مىبريم به خاطر پارهاى از يادداشتها و فوائدى است كه كتابهاى رجال آنها را متذكر نشدهاند و ما آنها را در اينجا
--> ( * ) رسالهء فقه الرضا از سوى كنگرهء جهانى حضرت رضا ( ع ) با طرزى زيبا و سبكى دلنشين به طبع رسيده است و تحقيقات لازم را دربارهء چگونگى آنكه مقدمهء آن كتاب جمعى از دانشمندان تدوين نمودهاند و هم رسالهء جداگانهاى راجع به آن نوشته شده است - م . ( * * ) علامه در آغاز بحار مىنويسد : سيد فاضل محدث قاضى امير حسين ( طاب ثراه ) پس از آنكه به اصفهان آمد و با وى ملاقاتى دست داد ، به من گفت در يكى از سالها كه در مكه مكرمه مجاورت داشتم گروهى از حاجيان قمى به ملاقات من آمدند و كتابى كهن كه در روزگار حضرت رضا ( ع ) نوشته شده بود همراه داشتند من آن كتاب را از آنها گرفته و استنساخ كرده و به تصحيح آن اقدام نمودم . پدرم كه از چگونگى آن اطلاع پيدا كرد آن نسخه را از وى گرفته و به خط خود استنساخ فرمود - م .